ازدواج بدون شکست

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

مخاطبان اصلی کتاب عبارت‌اند از:

• زوج‌هایی که رابطه‌شان از شور آغازین فاصله گرفته و ملال، سکون یا تعارض را تجربه می‌کنند.
• زوج‌هایی که می‌خواهند پیش از شدیدشدن مشکل، الگوهای کنترل بیرونی را بشناسند و رابطه را تقویت کنند.
• کسانی که در آستانهٔ ازدواج‌اند و می‌خواهند تفاوت شدت نیازهای خود و همسر آینده را بهتر بفهمند.
• افراد مجردی که در جست‌وجوی رابطه‌ای پایدارند و می‌خواهند نیم‌رخ نیازهای خود را بررسی کنند.
• کسانی که در رابطه از انتقاد، سرزنش، شکایت، غرزدن، تهدید، تنبیه یا باج‌دهی استفاده می‌کنند و می‌خواهند این عادت‌ها را تغییر دهند.
• افرادی که برای کنارآمدن با رابطهٔ ناخشنود به رفتارهای آسیب‌زا مانند مصرف الکل، مواد، پرخوری یا رابطهٔ پنهانی پناه برده‌اند.

تمرین‌های کتاب می‌توانند به فهم رابطه کمک کنند، اما جایگزین مداخلهٔ تخصصی در خشونت، خطر فوری، اعتیاد یا بحران شدید زناشویی نیستند.

این کتاب به کدام مسئله‌ها و نیازها می‌پردازد؟

کتاب از یک مسئلهٔ مرکزی آغاز می‌کند: چرا زوج‌ها با وجود علاقهٔ اولیه، به جایی می‌رسند که هرکدام دیگری را عامل ناخشنودی خود می‌داند؟ پاسخ کتاب، بررسی کنترل بیرونی و عادت‌های مخرب رابطه است.

موضوع‌های اصلی عبارت‌اند از:

• تلاش برای تغییر یا کنترل همسر؛
• ازبین‌رفتن صمیمیت و شور اولیه؛
• تفاوت شدت نیازهای اساسی دو نفر؛
• تعارض میان عشق و تعلق خاطر، قدرت، آزادی، تفریح و بقا؛
• انتقاد، سرزنش، شکایت، غرزدن، تهدید، تنبیه و باج‌دهی؛
• ناتوانی در گفت‌وگو و مذاکرهٔ برنده-برنده؛
• تفاوت میان دنیای مطلوب دو همسر؛
• رابطهٔ جنسی و پیوند آن با نیازهای زوجین؛
• رفتار کلی و مسئولیت هر فرد در قبال انتخاب‌های خودش؛
• استفاده از خلاقیت برای گشودن بن‌بست‌های رابطه.

کتاب بر این اصل تأکید دارد که ما فقط می‌توانیم رفتار خودمان را کنترل کنیم. این گزاره به معنای بی‌اثر بودن رفتار همسر نیست؛ مرز مسئولیت را روشن می‌کند و تمرکز را از اجبار دیگری به انتخاب‌های قابل‌کنترل خودمان بازمی‌گرداند.

با خواندن این کتاب چه یاد می‌گیریم؟

از مطالعه و انجام پیوست‌های کتاب می‌آموزیم:

• ازدواج را مهارتی آموختنی بدانیم، نه رفتاری که تمام جزئیاتش به‌صورت غریزی آماده است.
• کنترل بیرونی را در رفتار روزانهٔ خود تشخیص دهیم.
• هفت عادت مخرب را با گوش‌دادن، حمایت، تشویق، احترام، اعتماد، پذیرش و گفت‌وگو جایگزین کنیم.
• نیازهای پنج‌گانه و شدت متفاوت آن‌ها را در خود و همسرمان بررسی کنیم.
• دنیای مطلوب یکدیگر را بهتر بشناسیم و ببینیم چه تصاویر، باورها و رابطه‌هایی برای هرکدام مهم‌اند.
• میان عمل، فکر، احساس و فیزیولوژی در رفتار کلی تمایز بگذاریم.
• اختلاف را به مذاکره‌ای برنده-برنده تبدیل کنیم که در آن هیچ‌کس با فشار و اجبار به پذیرش خواستهٔ دیگری وادار نشود.
• از مقیاس‌ها و پرسش‌نامه‌های کتاب برای خودسنجی رابطه و نیازها استفاده کنیم.
• به‌جای انتظار برای تغییر همسر، از تغییر انتخاب‌های خود آغاز کنیم.

مهم‌ترین ایده‌ها و اصول کتاب کدام‌اند؟

تئوری انتخاب، چارچوب اصلی کتاب است. در این نگاه، انگیزش رفتار از درون فرد و برای ارضای نیازهای اساسی شکل می‌گیرد. کنترل بیرونی بر این فرض استوار است که دیگران سبب احساس ما هستند و باید آن‌ها را تغییر دهیم. کتاب این فرض را مخرب می‌داند.

پنج نیاز اساسی عبارت‌اند از بقا، عشق و تعلق خاطر، قدرت، آزادی و تفریح. شدت این نیازها در افراد یکسان نیست و تفاوت زیاد در چند نیاز می‌تواند زمینهٔ تعارض باشد. «دنیای مطلوب» نیز مجموعهٔ تصاویر ذهنی افراد، چیزها و باورهایی است که نیازهای ما را ارضا می‌کنند.

«رفتار کلی» چهار جزء دارد: عمل، فکر، احساس و فیزیولوژی. کتاب می‌گوید کنترل مستقیم ما بیشتر بر عمل و فکر است و تغییر این دو می‌تواند بر احساس و فیزیولوژی نیز اثر بگذارد. در بن‌بست‌ها، «سیستم خلاق» می‌تواند ایده یا رفتار تازه تولید کند؛ با این حال، هر راه‌حل تازه لزوماً مفید یا سالم نیست و باید ارزیابی شود.

تئوری انتخاب و کنترل بیرونی چه ارتباطی با هم دارند؟

اثر بر تئوری انتخاب ویلیام گلسر و نقد روان‌شناسی کنترل بیرونی بنا شده است. کتاب رفتار را تلاشی درونی برای ارضای نیازهای اساسی می‌داند و مفاهیمی مانند دنیای مطلوب، رفتار کلی و سیستم خلاق را برای توضیح انتخاب‌های زوجین به کار می‌گیرد.

نویسندگان، ازدواج را رفتاری کاملاً ازپیش‌برنامه‌ریزی‌شده در ژن‌ها نمی‌دانند. کشش جنسی می‌تواند ریشهٔ ژنتیکی داشته باشد، اما همزیستی رضایت‌بخش، گفت‌وگو، حل تعارض و حفظ رابطه نیازمند یادگیری است.

آموخته‌های کتاب در زندگی مشترک چه کاربردی دارند؟

آموزه‌های کتاب را می‌توان برای شناخت رفتارهای کنترل‌گرانه، جایگزینی عادت‌های مخرب با عادت‌های پیونددهنده، گفت‌وگو دربارهٔ تفاوت نیازها و تمرین مذاکرهٔ بدون اجبار به کار گرفت. در کاربرد رابطه‌ای، تمرکز بر تغییر رفتار خود و ساختن فضای امن برای گفت‌وگوست.

فهرست مطالب کتاب شامل چه بخش‌هایی است؟

1. ۱درآمد.
2. ۲چگونگی پدیدآیی این کتاب.
3. ۳فصل ۱: ازدواج من یک معماست.
4. ۴فصل ۲: بحران لاری.
5. ۵فصل ۳: کنترل بیرونی؛ عادت ویرانگر زندگی‌های زناشویی.
6. ۶فصل ۴: داستان کارلین.
7. ۷فصل ۵: رابطهٔ نیازهای اساسی و ازدواج خشنود.
8. ۸فصل ۶: رابطهٔ جنسی بعد از ازدواج.
9. ۹فصل ۷: پاسخ.
10. ۱۰فصل ۸: دنیای مطلوب ما عشقمان را تأیید می‌کند.
11. ۱۱فصل ۹: هستهٔ ژنتیکی شخصیت ما؛ شدت نیازهای ما.
12. ۱۲فصل ۱۰: فقط می‌توانیم رفتار خودمان را کنترل کنیم.
13. ۱۳فصل ۱۱: رفتار کلی.
14. ۱۴فصل ۱۲: واکنش‌های بعدی.
15. ۱۵فصل ۱۳: خلاقیت؛ آخرین جزء تئوری انتخاب.
16. ۱۶فصل ۱۴: ازدواجی رضایتمند و خلاق.
17. ۱۷پیوست ۱: پرسش‌نامهٔ رضایتمندی زناشویی.
18. ۱۸پیوست ۲: مقیاس سازگاری نیازهای اساسی بر اساس جدول صاحبی.
19. ۱۹پیوست ۳: نیم‌رخ شدت نیازهای اساسی.
20. ۲۰پیوست ۴: خودسنجی.
21. ۲۱زندگی‌نامهٔ ویلیام گلسر.
22. ۲۲نمایه.

مهم‌ترین اصطلاحات تخصصی کتاب کدام‌اند؟

• تئوری انتخاب: روان‌شناسی کنترل درونی که رفتار را انتخاب فرد برای ارضای نیازها می‌داند.
• کنترل بیرونی: تلاش برای وادارکردن دیگری به کاری که نمی‌خواهد، با ابزارهایی مانند انتقاد، تهدید یا تنبیه.
• دنیای مطلوب: تصاویر ذهنیِ افراد، چیزها و باورهایی که برای فرد ارزشمند و نیازآورند.
• رفتار کلی: مجموعهٔ به‌هم‌پیوستهٔ عمل، فکر، احساس و فیزیولوژی.
• سیستم خلاق: سازوکاری که در بن‌بست، ایده، رفتار یا پاسخ تازه تولید می‌کند.
• نیم‌رخ شدت نیازها: نمره‌گذاری شدت پنج نیاز اساسی برای شناخت تفاوت‌های فردی.
• مذاکرهٔ برنده-برنده: گفت‌وگویی که هر دو طرف پیشنهادهای منصفانه می‌دهند و از فشار بیرونی پرهیز می‌کنند.
• عادت‌های مخرب: انتقاد، سرزنش، شکایت، غرزدن، تهدید، تنبیه و باج‌دهی.
• عادت‌های پیونددهنده: گوش‌دادن، حمایت، تشویق، احترام، اعتماد، پذیرش و گفت‌وگو دربارهٔ اختلاف‌ها.

کتاب را چگونه بخوانیم و آموخته‌ها را به کار ببریم؟

1. ۱ابتدا فصل‌های آغازین را برای شناخت کنترل بیرونی و منطق تئوری انتخاب بخوانید.
2. ۲نمونهٔ شریل و لاری را به‌عنوان یک روایت پیوسته دنبال کنید.
3. ۳هفت عادت مخرب را در رفتار خود مشخص کنید؛ تمرکز را فقط بر رفتار همسر نگذارید.
4. ۴هفت عادت پیونددهنده را به رفتارهای کوچک و قابل‌مشاهده تبدیل کنید.
5. ۵پرسش‌نامهٔ رضایتمندی و مقیاس نیازها را جداگانه تکمیل کنید.
6. ۶دربارهٔ تفاوت نیم‌رخ نیازها با همسر گفت‌وگو کنید؛ نتیجه را حکم قطعی دربارهٔ موفقیت یا شکست رابطه ندانید.
7. ۷تصاویر مهم دنیای مطلوب خود را توضیح دهید و به تصاویر همسر گوش دهید.
8. ۸برای یک اختلاف مشخص، پیشنهادهای برنده-برنده بنویسید.
9. ۹در پایان، خودسنجی پیوست چهارم را برای مرور عادت‌های مخرب و پیونددهنده انجام دهید.
10. ۱۰اگر رابطه با خشونت، تهدید یا بحران جدی همراه است، حل مسئله را به تمرین خودیاری محدود نکنید.

آیا کتاب برای مطالعهٔ خودآموز مناسب است؟

ساختار توضیحی، نمونه‌های زوج‌ها، پرسش‌نامه‌ها و پیوست‌های عملی، کتاب را برای مطالعه و تمرین فردی یا دونفره مناسب می‌کند. نتیجهٔ بهتر زمانی به دست می‌آید که تمرین‌ها نوشته و دربارهٔ یک مسئلهٔ مشخص اجرا شوند.

برای خواندن کتاب به پیش‌زمینهٔ تخصصی نیاز داریم؟

برای مطالعهٔ کتاب به پیش‌زمینهٔ دانشگاهی روان‌شناسی نیاز نیست. مفاهیم تئوری انتخاب، نیازهای اساسی، دنیای مطلوب و رفتار کلی در خود کتاب توضیح داده می‌شوند.

این کتاب چگونه شکل گرفت؟

کتاب در بخش «چگونگی پدیدآیی این کتاب» مسیر خود را توضیح می‌دهد. مسئله از این پرسش آغاز می‌شود که چرا زوج‌های علاقه‌مند با گذشت زمان صمیمیت را از دست می‌دهند. تجربه‌ها و نوشته‌های ویلیام گلسر، روایت کارلین و نمونه‌های زوجین در چارچوب تئوری انتخاب کنار هم قرار گرفته‌اند تا راهی آموزشی برای همزیستی رضایت‌بخش ارائه شود.

چرا خواندن این کتاب ارزشمند است؟

کتاب فقط توصیهٔ کلی برای بهترشدن رابطه نمی‌دهد. یک چارچوب نظری، پرونده‌های پیوسته، مقیاس نیازها، پرسش‌نامهٔ رضایتمندی و خودسنجی را کنار هم می‌گذارد. همین ترکیب به زوج کمک می‌کند مفهوم «فقط رفتار خودم را کنترل می‌کنم» را از سطح شعار به رفتارهای قابل‌بررسی منتقل کند.

نقطهٔ مهم دیگر، تمرکز بر تفاوت‌های نیازهاست. کتاب اختلاف را همیشه نشانهٔ بی‌عشقی نمی‌داند؛ شدت متفاوت نیاز به قدرت، آزادی، عشق و تعلق خاطر یا تفریح می‌تواند تعارض بسازد و موضوع مذاکره قرار گیرد.

نویسندگان و مترجم کتاب چه کسانی هستند و چه نقشی داشته‌اند؟

ویلیام گلسر روان‌پزشک و صاحب تئوری انتخاب است. زندگی‌نامهٔ پایان کتاب به فعالیت‌های او در واقعیت‌درمانی و تئوری انتخاب و افتخارات حرفه‌ای‌اش اشاره می‌کند. کارلین گلسر نیز در شکل‌گیری روایت و دیدگاه رابطه‌محور کتاب نقش نویسنده دارد و تجربهٔ او بخشی از متن است.

دکتر علی صاحبی مترجم نسخهٔ فارسی است. متن کتاب دربارهٔ ترجمه یا زندگی‌نامهٔ تفصیلی مترجم اطلاعات بیشتری ارائه نمی‌کند. امیرحسین حیدری و الهام اثنی عشری ویراستاری ادبی را بر عهده داشته‌اند.

مشاوران و زوج‌درمانگران چگونه می‌توانند از کتاب استفاده کنند؟

برای خوانندهٔ عمومی، کتاب چارچوبی برای دیدن سهم انتخاب‌های شخصی در رابطه فراهم می‌کند. برای مشاوران و زوج‌درمانگران نیز می‌تواند زبان مشترکی برای بررسی کنترل بیرونی، نیازها، عادت‌های رابطه و مذاکرهٔ برنده-برنده فراهم کند؛ بدون آنکه جای ارزیابی حرفه‌ای هر زوج را بگیرد.