دکتر راس هریس

راس هریس (Russ Harris) پزشک، روان‌درمانگر و مدرس درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد است؛ رویکردی که با نام کوتاه «اکت» شناخته می‌شود. او در «تله شادمانی» این رویکرد را برای خوانندهٔ عمومی توضیح می‌دهد و در آثار حرفه‌ای‌اش، به درمانگران نشان می‌دهد چگونه آن را در گفت‌وگو با مراجع به کار بگیرند. نوشته‌هایش از مواجهه با ترس و فقدان تا پرسش‌های عملیِ اتاق درمان را در بر می‌گیرند.

هریس پس از آموزش پزشکی، به‌عنوان پزشک عمومی کار کرد و بعد به روان‌درمانگری و آموزش پرداخت. در کار آموزشی او، خواندن و تمرین در کنار هم قرار دارند: کتاب «اکت به زبان ساده (ویراست جدید)» نمونه‌های کاربرد اکت را توضیح می‌دهد و کارگاه هم‌نام آن، فرصت تمرین این مهارت‌ها را فراهم می‌کند. در هر دو، او به کاربرد مفاهیم در گفت‌وگو و رفتار می‌پردازد.

پذیرش، ارزش‌ها و حرکت در زندگی

در «تله شادمانی»، هریس به تجربه‌ای آشنا می‌پردازد: روبه‌روشدن با فکرها و احساس‌هایی که کنارآمدن با آن‌ها آسان نیست. او توضیح پذیرش و توجه به لحظهٔ حاضر را با تمرین همراه می‌کند تا خواننده رابطهٔ خود با این تجربه‌ها را بررسی کند. در ادامه، روشن‌کردن ارزش‌ها مطرح می‌شود: اینکه چه چیزهایی در زندگی برای فرد اهمیت دارند و چگونه می‌توان آن‌ها را در رفتار روزانه دنبال کرد. هریس از بررسی تجربه‌های درونی به انتخاب‌هایی می‌رسد که فرد در زندگی انجام می‌دهد.

هریس این توانایی را در چارچوب «انعطاف‌پذیری روان‌شناختی» توضیح می‌دهد: شناختن تجربهٔ درونی، برقرارکردن رابطه‌ای متفاوت با آن و ادامه‌دادن عمل در جهت ارزش‌ها. به زبان ساده، ترس یا ناراحتی می‌تواند حضور داشته باشد و فرد همچنان برای کار مهمی قدم بردارد. «شکاف اعتماد به نفس» همین موضوع را به موقعیت‌هایی مانند سخنرانی یا پذیرفتن مسئولیت رهبری یک گروه نزدیک می‌کند. در این کتاب، توجه هریس به رابطه با ترس و اقدام در موقعیت‌هایی است که به اعتماد به نفس نیاز دارند.

آموزش اکت و کار در مقیاس گروهی

برای درمانگری که می‌خواهد اکت را در کار خود به کار بگیرد، دانستن مفهوم‌ها تنها بخشی از یادگیری است. هریس در کارگاه هم‌نام کتاب اکت به زبان ساده، شرکت‌کنندگان را وارد تمرین می‌کند: آن‌ها کار با فکرها و احساس‌ها، روشن‌کردن ارزش‌ها و عمل متعهدانه را تجربه می‌کنند. کارگاه برای درمانگران، مشاوران، مربیان (کوچ‌ها) و دیگر حرفه‌ای‌های سلامت طراحی شده است. متن تمرین‌ها، کاربرگ و فایل صوتی نیز همراه آموزش ارائه می‌شود تا شرکت‌کنندگان بتوانند تمرین‌ها را مرور کنند و در کار حرفه‌ای به آن‌ها رجوع کنند.

کتاب آموزشی او نیز به همین نیاز می‌پردازد. در «اکت به زبان ساده (ویراست جدید)»، متن گفت‌وگوهای درمانی، استعاره‌ها و تمرین‌ها به فهم کاربرد فرایندهای اکت کمک می‌کنند. در راهنماهای مربوط به موانع اجرای اکت و پرسش‌وپاسخ‌های حرفه‌ای، هریس سراغ موانع اجرا و پرسش‌های درمانگران می‌رود. «گذر از تروما با اکت» این آموزش را به کار با تروما، یعنی تجربه‌های آسیب‌زا و پیامدهای آن‌ها، اختصاص می‌دهد. توجه به بدن و هیجان، شفقت به خود و مواجهه از موضوع‌های این راهنمای حرفه‌ای‌اند؛ مطالبی که در زمینهٔ کار درمانی توضیح داده می‌شوند.

کار آموزشی هریس به کتاب و کارگاه محدود نمانده است. او در تهیهٔ محتوای Self-Help Plus سازمان جهانی بهداشت مشارکت کرد و در سال ۲۰۱۶، از هم‌نویسندگان مقالهٔ معرفی آن بود. مقاله به نیازی مشخص می‌پردازد: چگونه در موقعیت‌هایی با نیاز فراوان به حمایت و دسترسی محدود به متخصص، مهارت‌های مدیریت استرس را آموزش دهیم؟ در این طرح، آموزش صوتی، تمرین فردی، گفت‌وگوی گروهی و راهنمای مصور در کنار هم قرار می‌گیرند.

فایل صوتی از پیش ضبط‌شده، آموزش و تمرین‌های این دورهٔ پنج‌جلسه‌ای را هدایت می‌کند. تسهیلگران، یعنی افرادی که برگزاری جلسات را پیش می‌برند، پس از آموزش کوتاه و زیر نظارت کار می‌کنند؛ لازم نیست متخصص سلامت روان باشند. شرکت‌کنندگان نیز راهنمای مصور را برای مرور مطالب در اختیار دارند. هریس افزون بر مشارکت در محتوا، نسخه‌ای از فایل‌های انگلیسی را ضبط کرده است. محتوای او در این قالب با حضور تسهیلگر و مشارکت گروه به اجرا درمی‌آید.

نوشتن برای نیازهای متفاوت خوانندگان

در کتاب‌های عمومی، هریس موضوع‌ها را به موقعیت‌های مشخص زندگی نزدیک می‌کند. ACT with Love بر مسائل زوج‌ها و روابط نزدیک تمرکز دارد. «سیلی واقعیت» به فقدان، بحران و شفقت به خود می‌پردازد؛ جایی که مهارت‌های اکت برای مواجهه با تجربه‌های دشوار زندگی توضیح داده می‌شوند.

بخشی از این نوشته‌ها حاصل همکاری است. هریس در The Weight Escape با اَن بیلی و جوزف سیاروچی، دربارهٔ عادت‌های خوردن، موانع رفتاری و ذهن‌آگاهی نوشته است. همکاری او با بِو آیزبت مسیر دیگری دارد: نسخهٔ مصور تله شادمانی، مفاهیم تله شادمانی را در قالبی کوتاه و مصور ارائه می‌کند. این اثر برای نوجوانان و بزرگسالانی طراحی شده که با متن‌های طولانی ارتباط کمتری دارند.

خوانندهٔ فارسی‌زبان نیز از طریق ترجمه‌های منتشرشده در سایه سخن با هر دو بخش از کار هریس روبه‌رو می‌شود. علی صاحبی و مهدی اسکندری «تله شادمانی» را ترجمه کرده‌اند و سحر محمدی مترجم «اکت به زبان ساده (ویراست جدید)» است. هریس متن اصلی این کتاب‌ها را نوشته است؛ مترجمان، توضیح‌ها و تمرین‌های او را به فارسی منتقل کرده‌اند. در «تله شادمانی»، مفاهیم با زندگی روزمره پیوند دارند؛ «اکت به زبان ساده» کاربرد آن‌ها را در آموزش و کار درمانی بسط می‌دهد.

اثرشناسی راس هریس

کتاب‌های عمومی

• تله شادمانی — The Happiness Trap؛ راس هریس: نویسنده؛ ناشر اصلی: Shambhala؛ ترجمهٔ سایه سخن: علی صاحبی و مهدی اسکندری.
• شکاف اعتماد به نفس — The Confidence Gap؛ راس هریس: نویسنده؛ پیشگفتار: استیون هیز؛ ناشر نسخهٔ اصلی: Trumpeter.
• سیلی واقعیت — The Reality Slap؛ راس هریس: نویسنده؛ ناشر نسخهٔ When Life Hits Hard: New Harbinger Publications؛ عنوان دوم، نام عرضهٔ نسخهٔ معرفی‌شدهٔ مؤلف در آمریکای شمالی است.
• ACT with Love؛ راس هریس: نویسنده؛ راهنمای عمومی دربارهٔ روابط نزدیک.
• The Weight Escape؛ راس هریس: هم‌نویسنده؛ هم‌نویسندگان دیگر: اَن بیلی و جوزف سیاروچی؛ ناشر: Shambhala.
• The Happiness Trap Pocketbook؛ راس هریس: هم‌نویسنده؛ همکار: بِو آیزبت؛ ناشر نسخهٔ The Illustrated Happiness Trap: Shambhala؛ دو عنوان برای یک اقتباس مصور.

کتاب‌های آموزشی و حرفه‌ای

• اکت به زبان ساده (ویراست جدید) — ACT Made Simple؛ راس هریس: نویسنده؛ پیشگفتار چاپ دوم: استیون هیز؛ ناشر اصلی: New Harbinger Publications؛ ترجمهٔ سایه سخن: سحر محمدی.
• Getting Unstuck in ACT؛ راس هریس: نویسنده؛ ناشر: New Harbinger Publications؛ راهنمای موانع کار بالینی با اکت.
• ACT Questions and Answers؛ راس هریس: نویسنده؛ ناشر: New Harbinger Publications، نشان Context Press؛ راهنمای پرسش‌وپاسخ برای درمانگران.
• گذر از تروما با اکت — Trauma-Focused ACT؛ راس هریس: نویسنده؛ ناشر اصلی: New Harbinger Publications، نشان Context Press؛ راهنمای حرفه‌ای کار با تروما.

نسخه‌های صوتی و ابزارهای آموزشی

The Happiness Trap Cards؛ راس هریس: پدیدآورنده؛ ناشر: Shambhala؛ مجموعهٔ کارت‌های تمرین و تأمل بر پایهٔ اکت. هر کارت به یک تمرین یا موضوع می‌پردازد؛ از کار با فکرها و احساس‌های دشوار تا رابطه، کار و شفقت به خود.

فایل‌های انگلیسی Self-Help Plus؛ راس هریس: مشارکت‌کننده در محتوا و ضبط‌کنندهٔ نسخه‌ای از فایل‌های صوتی؛ سازمان جهانی بهداشت؛ بخشی از دورهٔ آموزشی گروهی، همراه با راهنمای اجرای آن.

منابع

• ACT Mindfully؛ Dr Russ Harris: Physician & Psychotherapist؛ لینک منبع
• ACT Mindfully؛ ACT Made Simple Workshop؛ لینک منبع
• New Harbinger Publications؛ ACT Made Simple، چاپ دوم؛ لینک منبع
• New Harbinger Publications؛ Trauma-Focused ACT؛ لینک منبع
• Shambhala / Penguin Random House؛ The Happiness Trap، چاپ دوم؛ لینک منبع
• Trumpeter / Penguin Random House؛ The Confidence Gap؛ لینک منبع
• ACT Mindfully؛ The Reality Slap Book؛ لینک منبع
• ACT Mindfully؛ ACT With Love؛ لینک منبع
• New Harbinger Publications؛ Getting Unstuck in ACT؛ لینک منبع
• New Harbinger Publications / Context Press؛ ACT Questions and Answers؛ لینک منبع
• Shambhala / Penguin Random House؛ The Weight Escape؛ لینک منبع
• Shambhala / Penguin Random House؛ The Illustrated Happiness Trap؛ لینک منبع
• ACT Mindfully؛ The Happiness Trap Pocketbook؛ لینک منبع
• World Health Organization؛ SELF-HELP PLUS (SH+)؛ لینک منبع
• World Psychiatry؛ Self-Help Plus (SH+): a new WHO stress management package؛ لینک منبع
• انتشارات سایه سخن؛ تله شادمانی؛ لینک منبع
• انتشارات سایه سخن؛ اکت به زبان ساده (ویراست جدید)؛ لینک منبع
• New Harbinger Publications؛ When Life Hits Hard؛ لینک منبع
• Shambhala؛ The Happiness Trap Cards؛ لینک منبع