درباره مارتین سلیگمن
مارتین سلیگمن دربارهٔ این پرسش پژوهش کرده است که چه چیزهایی به انسان امکان می‌دهند زندگی بهتری داشته باشد. کار او از مطالعهٔ درماندگی و خوش‌بینی به بررسی بهزیستی و توانمندی‌های منش گسترش یافته است. سلیگمن روان‌شناس، نویسنده، استاد روان‌شناسی دانشگاه پنسیلوانیا و مدیر مرکز روان‌شناسی مثبت این دانشگاه است. او موضوع‌های پژوهشی‌اش را هم در آموزش دانشگاهی دنبال می‌کند و هم در کتاب‌های عمومی و حرفه‌ای.
او در سال ۱۹۶۴ تحصیل فلسفه را در دانشگاه پرینستون به پایان رساند و در سال ۱۹۶۷ دکترای روان‌شناسی را از دانشگاه پنسیلوانیا گرفت. در دورهٔ ریاستش بر انجمن روان‌شناسی آمریکا در سال ۱۹۹۸، مطالعهٔ علمی روان‌شناسی مثبت را در برنامه قرار داد. او همچنین مدیریت دورهٔ کارشناسی ارشد روان‌شناسی مثبت کاربردی پنسیلوانیا را بر عهده دارد.
از خوش‌بینی تا پرسش از بهزیستی
در کار سلیگمن دربارهٔ خوش‌بینی، توجه به شیوهٔ توضیح رویدادها اهمیت دارد. او در Learned Optimism به گفت‌وگوی درونی فرد و توضیحی می‌پردازد که برای رفتار و دشواری‌ها دارد. خواننده با تمرین‌هایی برای بازبینی این توضیح‌ها روبه‌رو می‌شود. خوش‌بینی در این بحث، به چگونگی فهم تجربه مربوط است و با توصیهٔ کلی به خوش‌فکر بودن تفاوت دارد.
پرسش او در روان‌شناسی مثبت گسترده‌تر می‌شود: چه شرایطی به رشد فرد و جامعه کمک می‌کنند؟ سلیگمن در کتاب Flourish، بهزیستی را با پنج مؤلفه توضیح می‌دهد: هیجان مثبت، درگیرشدن در فعالیت، روابط، معنا و دستاورد. این مدل با نام کوتاه PERMA شناخته می‌شود که از حروف آغازین نام انگلیسی مؤلفه‌ها ساخته شده است. در آن، احساس خوشایند یکی از چند جنبهٔ کیفیت زندگی است.
درگیرشدن در فعالیت یعنی فرد توجه و مهارت خود را برای کاری چالش‌برانگیز به کار گیرد. معنا به تعلق و خدمت به چیزی فراتر از خود فرد مربوط می‌شود؛ روابط و دستاورد نیز جای خود را دارند. سلیگمن از این راه، بهزیستی را از چند مسیر بررسی می‌کند. سهم هر مسیر در زندگی یک فرد می‌تواند با فرد دیگر فرق داشته باشد.
توانمندی‌ها، آموزش و کاربرد حرفه‌ای
سلیگمن با همکاری کریستوفر پترسون، توانمندی‌های منش را به موضوع یک طبقه‌بندی پژوهشی تبدیل کرد. کنجکاوی، مهربانی، انصاف و پشتکار نمونه‌هایی از این ویژگی‌ها هستند. کتاب مشترک آنان، ۲۴ توانمندی را تعریف می‌کند و دانسته‌های مربوط به ارزیابی و مطالعهٔ هرکدام را گرد می‌آورد. در این همکاری، ویژگی‌های مثبت انسان موضوع تعریف و سنجش منظم قرار می‌گیرند.
این توجه به توانمندی‌ها در کار آموزشی او هم دیده می‌شود. سلیگمن و همکارانش در مقاله‌ای در سال ۲۰۰۹، آموزش بهزیستی را در کنار مهارت‌های درسی بررسی کردند. برنامهٔ مدرسه‌ای که در مقاله شرح داده شده، گفت‌وگوی کلاس، تمرین بیرون کلاس و نوشتن دربارهٔ تجربه را همراه می‌کند. یکی از تمرین‌ها، شناخت توانمندی‌های فرد و استفاده از آن‌ها به شیوه‌ای تازه است. این نمونه نشان می‌دهد موضوع پژوهش چگونه در طراحی آموزش جای می‌گیرد.
در آثار حرفه‌ای، او با طیب رشید به کار با مراجعان پرداخته است. راهنمای روان‌درمانی مثبت آنان، مشکلات فرد را در کنار توانمندی‌ها، منابع و ارزش‌های او بررسی می‌کند. برای جلسات، مفاهیم، مهارت‌ها و کاربرگ دارد و توضیح می‌دهد تمرین‌ها چگونه با موقعیت مراجع سازگار شوند. کتاب‌کار همراه آن نیز مطالب و تمرین‌هایی برای مراجع فراهم می‌کند.
سلیگمن در همکاری با گابریلا روزن کلرمن، همین پرسش بهزیستی را به محیط کار می‌برد. کتاب مشترک آنان، Tomorrowmind، دربارهٔ تاب‌آوری، خلاقیت، ارتباط و نگاه به آینده است. تاب‌آوری در اینجا به مواجهه با دشواری و تغییر مربوط می‌شود. کتاب این مهارت‌ها را در زمینهٔ تجربهٔ افراد در محیط کار و آیندهٔ آن توضیح می‌دهد.
کتاب‌ها در امتداد یک مسیر پژوهشی
کتاب‌های عمومی او هرکدام بخشی از این مسیر را باز می‌کنند. کتابش دربارهٔ خوش‌بینی به شیوهٔ تفسیر رویدادها می‌پردازد؛ در اثر بعدی‌اش، هیجان‌های مثبت و توانمندی‌ها محور بحث‌اند؛ سپس چارچوب چندبُعدی بهزیستی را مطرح می‌کند. خواننده با دنبال‌کردن این تفاوت‌ها می‌تواند تغییر دامنهٔ پرسش‌های او را بشناسد.
«مدار امید» شکل دیگری دارد: سلیگمن در آن، مسیر حرفه‌ای خود و تحول موضوع‌های پژوهشش را از نگاه خودش روایت می‌کند. نسخهٔ فارسی این کتاب در انتشارات سایه سخن منتشر شده است. در کنار کتاب‌های توضیحی و آثار مشترک، این روایت خواننده را با شرح خود او از کار پژوهشی‌اش آشنا می‌کند.
اثرشناسی مارتین سلیگمن
کتاب‌های فردی
- Learned Optimism؛ مارتین سلیگمن: نویسنده؛ ناشر: Vintage؛ نسخهٔ اصلی بررسی‌شده، ۲۰۰۶.
- Authentic Happiness؛ مارتین سلیگمن: نویسنده؛ ناشر: Simon & Schuster، نشان Simon Element/Simon Acumen؛ نسخهٔ اصلی بررسی‌شده، ۲۰۰۴.
- Flourish؛ مارتین سلیگمن: نویسنده؛ ناشر: Simon & Schuster، نشان Simon Element/Simon Acumen؛ نسخهٔ اصلی بررسی‌شده، ۲۰۱۲.
- مدار امید — The Hope Circuit؛ مارتین سلیگمن: نویسنده؛ ناشر اصلی: PublicAffairs؛ انتشار اصلی، ۲۰۱۸؛ ناشر نسخهٔ فارسی: سایه سخن.
کتاب‌های مشترک و حرفه‌ای
- Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification؛ مارتین سلیگمن: هم‌نویسنده؛ هم‌نویسندهٔ دیگر: کریستوفر پترسون؛ ناشران: APA و Oxford University Press؛ ۲۰۰۴.
- The Optimistic Child؛ مارتین سلیگمن: هم‌نویسنده؛ هم‌نویسندگان دیگر: کارن رایویچ، لیزا جیکاکس و جین گیلهام؛ ناشر نسخهٔ دوم ثبت‌شده: Mariner Books؛ ۲۰۰۷.
- Positive Psychotherapy: Clinician Manual؛ مارتین سلیگمن: هم‌نویسنده؛ هم‌نویسندهٔ دیگر: طیب رشید؛ ناشر: Oxford University Press؛ راهنمای حرفه‌ای، ۲۰۱۸.
- Positive Psychotherapy: Workbook؛ مارتین سلیگمن: هم‌نویسنده؛ هم‌نویسندهٔ دیگر: طیب رشید؛ ناشر: Oxford University Press؛ کتاب‌کار همراه راهنمای حرفه‌ای، ۲۰۱۸.
- Tomorrowmind؛ مارتین سلیگمن: هم‌نویسنده؛ هم‌نویسندهٔ دیگر: گابریلا روزن کلرمن؛ ناشر: Simon & Schuster، نشان Simon Element/Simon Acumen؛ ۲۰۲۳.
منابع
- دانشگاه پنسیلوانیا؛ معرفی مارتین سلیگمن در مرکز روان‌شناسی مثبت؛ لینک منبع
- دانشگاه پنسیلوانیا؛ مدل PERMA و مؤلفه‌های بهزیستی؛ لینک منبع
- پنگوئن رندوم هاوس؛ Learned Optimism؛ لینک منبع
- سایمون اند شوستر؛ Authentic Happiness؛ لینک منبع
- سایمون اند شوستر؛ Flourish؛ لینک منبع
- انجمن روان‌شناسی آمریکا؛ Character Strengths and Virtues؛ لینک منبع
- Oxford Review of Education؛ مقالهٔ آموزش مثبت، متن کامل در دانشگاه پنسیلوانیا؛ لینک منبع
- دانشگاه پنسیلوانیا؛ برنامهٔ تاب‌آوری در مدرسه؛ لینک منبع
- دانشگاه آکسفورد؛ Positive Psychotherapy: Clinician Manual؛ لینک منبع
- دانشگاه آکسفورد؛ Positive Psychotherapy: Workbook؛ لینک منبع
- سایمون اند شوستر؛ Tomorrowmind؛ لینک منبع
- هاشت، PublicAffairs؛ The Hope Circuit؛ لینک منبع
- انتشارات سایه سخن؛ مدار امید؛ لینک منبع
- دانشگاه پنسیلوانیا؛ شناسنامهٔ کتاب‌ها و پژوهش‌های روان‌شناسی مثبت؛ لینک منبع
کتاب‌ها و محصولات
دیدگاه‌ها درباره مارتین سلیگمن
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.